CAT6 UTP mu FTP/STP mu? Ekranlı Kablo Ne Zaman Gerekir?
Yayın: · Güncelleme: · Nokta Elektronik
UTP ekransız, FTP/STP ise ekranlı (shielded) bakır kablodur. UTP kablo çiftlerin burulmasıyla paraziti bastırır; FTP kablonun tamamını folyoyla, S/FTP her çifti ayrı folyoyla ve tümünü örgüyle sarar. Ekranlı kablo elektriksel gürültünün yüksek olduğu ortamlarda gerekir; fakat ancak her iki uçta doğru topraklanırsa işe yarar.
Ekran tipleri ve kısaltmalar
- U/UTP: ekran yok. Ofis, ev ve standart kamera kurulumlarının çoğunda kullanılır.
- F/UTP: kablonun tamamı folyo ekranlı, çiftler ekransız. En yaygın "ekranlı CAT6" tipidir.
- S/FTP: her çift ayrı folyolu, tüm demet örgü (braid) ekranlı. En yüksek koruma, en zor sonlandırma.
- U/FTP: çiftler folyolu, dış ekran yok. CAT6A'da sık görülür.
Kısaltmanın ilk harfi dış ekranı, ikinci grup çift ekranını anlatır. Nokta Elektronik stoğunda örneğin upTech CAT207 (U/UTP CAT6 solid 305 m) ve CAT208 (F/UTP CAT6 solid 305 m), Oring RW-U1601 (U/UTP PVC 305 m), RW-F1601 (F/UTP PVC 305 m), RW-U0601WH (U/UTP LSZH 305 m), CAT6A tarafında RW-SS06A01WH (S/FTP) ve RW-UF06A01WH (U/FTP) bulunur.
Ekranlı kabloyu ne zaman seçmeli?
Ekranlı kabloya geçmenin nedeni "daha iyi olsun" değil, ölçülebilir bir EMI kaynağıdır:
- Enerji kablolarıyla aynı kanalda veya paralel giden hatlar
- Asansör makine dairesi, jeneratör odası, trafo yakını
- Frekans invertörü, kaynak makinesi, büyük motor bulunan üretim alanları
- Röntgen/MR cihazı gibi tıbbi ekipman çevresi
- Anten direği ve yüksek güçlü telsiz vericisi yakını
Bunların hiçbiri yoksa U/UTP hem daha ucuz hem daha kolay sonlandırılır. Zorunlu olarak enerji hattıyla paralel gidiliyorsa aradaki mesafeyi en az 20-30 cm tutmak, çoğu durumda ekranlı kabloya geçmekten daha etkilidir; kesişme gerekiyorsa 90 derece kesişin.
Topraklama: ekranı işe yaratan şey
Ekranlı kablo sisteminin tamamı ekranlı olmalıdır: kablo + keystone jack + patch panel + patch kablo. Ekran, tercihen tek uçtan (genellikle rack tarafından) binanın topraklama barasına bağlanır. İki uçtan topraklamak, iki nokta arasında potansiyel farkı varsa ekranın üzerinden toprak döngüsü (ground loop) akımı geçmesine yol açar ve gürültüyü azaltmak yerine artırır.
Ekranı bağlanmamış FTP kablo, UTP kablodan daha iyi değildir — sadece daha pahalı ve daha kalındır. Bu nedenle "ne olur ne olmaz" diye ekranlı çekip ekranı boşta bırakmak yaygın ve maliyetli bir hatadır.
LSZH mi PVC mi?
Dış kılıf malzemesi yangın davranışını belirler:
- PVC: ekonomik, yaygın. Yandığında yoğun siyah duman ve halojen (asit) gazı açığa çıkarır.
- LSZH (Low Smoke Zero Halogen): az duman, halojensiz. Tahliye koridorları, yükseltilmiş döşeme altı, hastane, okul, AVM, otel gibi kalabalık ve kapalı hacimlerde tercih edilir; birçok projede şartnamede zorunludur.
- PE / PVC+PE: dış ortam ve kanal içi güzergâhlar için UV ve neme dayanıklı dış kılıf (örn. Oring RW-U2601BK, RW-F2601BK).
Bina içi yeni kablolamada LSZH'yi varsayılan kabul etmek, sonradan şartname sorunuyla uğraşmaktan daha ucuzdur.
305 m makara, AWG ve iletken kesiti
Network kablosu geleneksel olarak 305 metrelik (1000 ft) makarada satılır; 500 m'lik makaralar da yaygındır. İletken kalınlığı AWG ile ifade edilir ve sayı büyüdükçe tel incelir:
| AWG | Yaklaşık çap | Yaklaşık kesit | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 26 AWG | 0,40 mm | ~0,13 mm² | Patch kablo (çok telli) |
| 24 AWG | 0,51 mm | ~0,20 mm² | CAT5e solid |
| 23 AWG | 0,57 mm | ~0,26 mm² | CAT6 / CAT6A solid |
| 22 AWG | 0,64 mm | ~0,33 mm² | Kalın omurga, uzun PoE hatları |
CAT6 için standart 23 AWG'dir. İnce iletken, özellikle PoE ile beslenen kameralarda voltaj düşümünü artırır. CCA (bakır kaplı alüminyum) kablo kullanmayın: direnci yüksektir, PoE'de ısınır ve standartları karşılamaz — kutuda "CAT6" yazıyor olması bir şey ifade etmez, iletkenin saf bakır olduğu teyit edilmelidir.
Solid (tek telli) kablo duvar içi sabit hatlarda, çok telli (stranded) patch kablo rack ve masa bağlantılarında kullanılır; solid kabloyu sürekli oynayan yerde kullanmak zamanla kırılmaya yol açar.
Nokta Elektronik CAT6 network kabloları ve CAT6A network kablolarını UTP, F/UTP, S/FTP, PVC ve LSZH seçenekleriyle toptan tedarik eder.
Sık sorulan sorular
FTP kablo UTP'den daha hızlı mıdır? Hayır. Hız kategoriye (CAT6 / CAT6A) bağlıdır. Ekran yalnızca dış parazite karşı korur, bant genişliğini artırmaz.
Ekranlı kabloyu ekransız jack ile sonlandırabilir miyim? Teknik olarak veri geçer ama ekran görevini yapmaz. Ekranlı sistemde jack, patch panel ve patch kablonun da ekranlı olması gerekir.
Kameralar için hangisi? Standart bina içi kamera hatlarında U/UTP CAT6 yeterlidir. Sanayi tesisi, asansör kuyusu ve enerji hattı paralelliği varsa F/UTP'ye geçin.
LSZH kablo dış ortamda kullanılır mı? Tercih edilmez. LSZH kılıf UV ve sürekli neme PE kadar dayanıklı değildir; dış güzergâhta PE dış kılıflı kablo kullanın.